Νέα

Ο Ζήσιμος Λορεντζάτος, γιος του φιλολόγου και καθηγητή Παναγή Λορεντζάτου, γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 25 Ιουνίου 1915, στην Αθήνα. Ασχολήθηκε με την κριτική μελέτη, τη μετάφραση και την ποίηση. Υπήρξε άνθρωπος με ιδιαίτερα χαμηλό προφίλ, που η προσωπικότητά του άφησε έντονη πνευματική σφραγίδα στα ελληνικά γράμματα, ξεπερνώντας κατά πολύ την εποχή του.Με αφορμή την συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη γέννησή του, ο Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλος αφιέρωσε, προσφορά αγάπης, στον Ζήσιμο Λορεντζάτο 16 κείμενα που έχουν δημοσιευτεί παλαιότερα στα περιοδικά Ακτή (Λευκωσίας), Αντί, Νέα Εστία και Ποίηση. Πρόκειται για το βιβλίο Για τον Ζήσιμο Λορεντζάτο. Εκατό χρόνια από τη γέννησή του που κυκλοφόρησε πριν μερικούς μήνες από τις εκδόσεις Ίκαρος.Συνοπτική εργογραφία του στις εκδόσεις Ίκαρος:Μεταφράσεις: (Α΄ έκδοση: 2014)Στον τόμο αυτό συγκεντρώνεται το δημοσιευμένο μεταφραστικό ποιητικό έργο του Ζήσιμου Λορεντζάτου. Πρόκειται για μεταφράσεις των: Ezra Pound, W.Blake, Friedrich Hölderlin, W.B. Yeats Eugenio Montale, Wislawa Szymborska, W.H. Auden, ποιητές που Λορεντζάτος θαύμαζε για την προσωπικότητα, την πρωτοτυπία και το βάθος της πνευματικότητάς τους. Το βιβλίο περιλαμβάνει, πέρα από τα ποιήματα, εισαγωγικά σημειώματα του Ζήσιμου Λορεντζάτου, και παράρτημα στο οποίο παρουσιάζονται τα δοκίμια του Edgar Allan Poe Η Φιλοσοφία της συνθέσεως, Η ποιητική αρχή και Εύρηκα καθώς και η πεζή μετάφραση του ποιήματος του Gerard Manley Hopkins, Felix Randal, η οποία αποτελεί απόσπασμα από τη μελέτη του Ζ. Λορεντζάτου Φόρος τιμή στον E.A.Blair (George Orwell).Για την επιμέλεια της έκδοσης χρησιμοποιήθηκαν τα προσωπικά αντίτυπα του μεταφραστή.Ένα τετράστιχο του Χάιλντερλιν (Ά έκδοση: 2006)Το θαυμάσιο και μικρό κείμενο του βιβλίου είχε διαβαστεί ως ομιλία στη Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία «Η Τέχνη» στη Θεσσαλονίκη, το 1967. Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ίκαρος το 2006 με ιδιόχειρο υστερόγραφο του συγγραφέα. Το τετράστιχο στο οποίο κάνει αναφορά το κείμενο λέγεται Το ασυχώρετο και είναι το ακόλουθο:Να λησμονήσης φίλους, να περιγελάσης τον τεχνίτη,Και το βαθύτερο μυαλό να το περνάς μικρό και τιποτένιο,Ο Θεός το συχωράει – μην ταράξεις μόνοΠοτέ σου την ειρήνη των αγαπημένων. Ο Λορεντζάτος γράφει χαρακτηριστικά για το ποίημα:«Έχω την προκαταβολική εντύπωση πως θα πρέπει να ανασηκώσουμε αρκετά παραπετάσματα προτού φτάσουμε στο άδυτο· εκεί που προσπαθεί τελικά να μας φέρει από το χέρι το μικροσκοπικό αυτό ποίημα. Την ίδια εντύπωση είχα πάντα. Με τα χρόνια κατάλαβα πως το «Ασυχώρετο» του Χάιλντερλιν είναι ένα απρόσμενο ποίημα, όπως όλα τα αληθινά ποιήματα...».Ποιήματα (Α΄εκδοση: 2006)Τα Ποιήματα αποτελούν την συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Ζήσιμου Λορεντζάτο. Στο βιβλίο περιλαμβάνονται οι συλλογές: Μικρά σύρτις, Αλφαβητάρι και Συλλογή.Μικρά αναλυτικά στον Καβάφη (Ά έκδοση: 1977)Κείμενα του Ζήσιμου Λορεντζάτου για τον Κ.Π. Καβάφη. Όπως έχει πει ο ίδιος, σε σχέση με τα δοκίμιά του για τον Αλεξανδρινό ποιητή αλλά και τον Δ. Σολωμό: «όσοι ξεκινούν για την περιπέτεια της τέχνης -θα πρέπει να ξέρουν πως "η ιστορία της ομορφιάς συμπληρώθηκε", δεν περιμένει εκείνους που θα την αποσώσουν- και εκείνο που κάνουν πάντα οι αφοσιωμένοι της δεν είναι παρά ένας αγώνας να ξαναβρούν αυτό που χάθηκε, ξαναβρέθηκε, ξαναχάθηκε κάτω από βοηθητικές ή αντίθετες συνθήκες, ένας αγώνας δύσκολος και ασταμάτητος». Ελληνική κριτική σκέψη (Α΄ έκδοση: 1976)Ανθολογία του Ζ. Λορεντζάτου που αποτέλεσε σημαντικό σταθμό για την εποχή του. Μεταξύ άλλων συγκεντρώνει κείμενα για τον Σολωμό, Παλαμά, Δραγούμη και Σεφέρη.Δυο κείμενα (Α΄έκδοση: 1972)Στο βιβλίο περιλαμβάνονται τα κείμενα: Ο Παύλος Βαλερύ και τα επίχειρα της λογικής, και Ο «Tractatus» του Wittgenstein και «Ο άναξ ου το μαντείον...» με πρόλογο του συγγραφέα.

 Μια πολύ ξεχωριστή εκδήλωση για την Κική Δημουλά, έλαβε χώρα στη Σουηδία την προηγούμενη εβδομάδα (1η Ιουνίου): στην κατάμεστη αίθουσα της Κρατικής Βιβλιοθήκης της Στοκχόλμης παρουσιάστηκε η ποιητική ανθολογία της ποιήτριας και ακαδημαϊκού με τον τίτλο I kroppens främmande land (Στην ξενιτιά του σώματος) που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ellerströms. Η ανθολογία περιλαμβάνει 90 ποιήματα στα σουηδικά, μεταφρασμένα από τον Jan Henrik Swahn και την Rea Ann-Margaret Mellberg και διατρέχει όλες τις ποιητικές συλλογές της Κικής Δημουλά. Φωτογραφία: Σπύρος ΒαγγελάκηςΗ παρουσίαση της ανθολογίας έγινε με την επιμέλεια της Κρατικής Βιβλιοθήκης Στοκχόλμης, της Ελληνικής Πρεσβείας και των εκδόσεων ellerströms. Η δημοφιλής Σουηδή ηθοποιός Stina Ekblad διάβασε ποιήματα της Κικής Δημουλά από τη νέα έκδοση και η Έλση Δημουλά, κόρη της συγγραφέως, διάβασε δύο ποιήματά της στα ελληνικά. Ο πιανίστας Johan Sandback συνόδευσε μουσικά την εκδήλωση.Στην παρουσίαση, μεταξύ άλλων, έδωσαν το παρών ο Έλληνας πρέσβης στη Σουηδία Δημήτριος Τουλούπας και η μεταφράστρια της ανθολογίας ποιημάτων της Κικής Δημουλά στα αγγλικά, Σέσιλ Ινγκλέση-Μαριέλου. Φωτογραφία: Σπύρος Βαγγελάκης Φωτογραφία: Σπύρος Βαγγελάκης Φωτογραφία: Σπύρος ΒαγγελάκηςΑξίζει να σημειωθεί, ότι η Κρατική Ραδιοφωνία της Σουηδίας αποφάσισε το φθινόπωρο και για 6 εβδομάδες να παρουσιάζει από ένα ποίημα της Κικής Δημουλά την εβδομάδα, με τη φωνή της Stina Ekblad, γεγονός που δείχνει τη σημαντική αναγνώριση του έργου της ποιήτριας στη σκανδιναβική χώρα, και μας γεμίζει αισιοδοξία και υπερηφάνεια.

Το δοκίμιο Με τα συγχαρητήριά μου- Σκέψεις για την καλοσύνη είναι η ομιλία του George Saunders στην τελετή αποφοίτησης του Πανεπιστημίου Σύρακιουζ, το 2013. Τρεις μήνες μετά την εκφώνησή της, δημοσιεύθηκε από τους New York Times, και στη συνέχεια κοινοποιήθηκε και αναδημοσιεύτηκε σε όλο το Διαδίκτυο πάνω από ένα εκατομμύριο φορές. Αποτελεί το καλύτερο δώρο για κάθε απόφοιτο, ένα βιβλίο ικανό να εμπνεύσει κάθε νέο, ιδιαίτερα σε αυτή την σημαντική προσωπική στιγμή που χρειάζεται να πιστέψει στις δυνάμεις του και ίσως να επαναπροσδιορίσει τη στάση ζωής του. Ο ίδιος δηλώνει στην έναρξή της ομιλίας:«Αιώνες τώρα, προχωρεί και εξελίσσεται μια παράδοση για τούτο το είδος διάλεξης: κάποιος γεροξούρας, που έχουν παρέλθει τα καλύτερά του χρόνια, και που στο διάβα της ζωής έκανε ένα σωρό λάθη φοβερά (αυτός είναι η αφεντιά μου), προσφέρει συγκινητικές συμβουλές σ' έναν εσμό απαστράπτοντες, δραστήριους νεαρούς, σφύζοντες από ζωή, και που έχουν μπροστά τους τα καλύτερά τους χρόνια (αυτοί είστε εσείς). Σκοπεύω να την σεβαστώ την παράδοση αυτή.»Η ομιλία του George Saunders, συγγραφέα της συλλογής διηγημάτων Δεκάτη Δεκεμβρίου (εκδόσεις Ίκαρος, 2015), ένα κείμενο δυνατό και συνάμα σοφό, περιγράφει την καλοσύνη ως βασική φιλοσοφία ζωής, ως απώτερο στόχο για την πληρότητα στη ζωή μας, μακριά από την εκ φύσεως τάση μας να λειτουργούμε εγωκεντρικά.Πάνω απ’ όλα όμως, μας υπενθυμίζει ότι η καλή λογοτεχνία και η τέχνη γενικότερα μπορούν να μας «αφυπνίσουν» με απλές και αληθινές λέξεις. «Διότι η καλοσύνη, ως φαίνεται, είναι ζόρικη ιστορία ― αρχίζει με χαμόγελα και γλύκες και απλώνεται για να συμπεριλάβει... Ε ναι, λοιπόν, τα πάντα, τον ουρανό με τ΄άστρα.» Η αποφοίτηση από το Πανεπιστήμιο είναι ένας σημαντικός σταθμός στη ζωές των ανθρώπων, καθώς είναι η στιγμή που καλούνται να αναμετρηθούν με τις δυνάμεις, τους στόχους και τα εφόδιά τους. Άλλωστε, η γνώση που αποκτούν οι φοιτητές κατά τη διάρκεια των σπουδών δεν προεξοφλεί την ίδια επιτυχία τους αλλά αποτελεί το μέσο για να διεκδικήσουν τις αρετές της ζωής όπως είναι η καλοσύνη και η δοτικότητα.«Ο πιο γλυκοί άνθρωποι, όσο μεγαλώνουν γίνονται λιγότερο εγωιστές και περισσότερο αγαπησιάρηδες.» Διαβάστε ένα απόσπασμα του βιβλίου εδώ.  

Η Ευτυχία Γιαννάκη, συγγραφέας του νέου αστυνομικού μυθιστορήματος Στο πίσω κάθισμα, που θα κυκλοφορήσει τον Ιούνιο από τις εκδόσεις Ίκαρος, μάς συστήνεται με ένα κείμενο γεμάτο σκέψεις πάνω στη συγγραφή της αστυνομικής λογοτεχνίας. Περιγράφει την δική της σχέση με το γράψιμο και καταθέτει την άποψή της για την επιρροή της εξέλιξης της δυτικής κοινωνίας στην άνθιση αυτού του ιδιαίτερου λογοτεχνικού είδους.Νομίζω ήμουν είκοσι χρονών όταν μετά από ένα ατύχημα συνειδητοποίησα ότι όλα τα όργανά μου είναι φθαρτά. Μέχρι τότε δεν είχα καμιά φυσική αίσθηση του εαυτού μου. Όταν εξομολογήθηκα πόσο με αναστάτωνε αυτή η διαπίστωση σε μια νοσοκόμα που μου έπιανε κουβέντα κατά τη διάρκεια της νοσηλείας μου, εκείνη με καθησύχασε ότι γενικά δεν υπάρχει τίποτε σε μένα που να μην είναι θνητό και μου έφερε πολλά παραδείγματα από ασθενείς γύρω μου που ετοιμάζονταν να αποδείξουν το θνητό του πράγματος, όσο εγώ ήμουν προσωρινά ασφαλής.Έκτοτε γράφω γιατί ανάμεσα στα ελάχιστα πράγματα για τα οποία είμαι ικανή, η γραφή λειτουργεί πάντα σαν εκείνη την καθησυχαστική νοσοκόμα που μου υπενθυμίζει τα λόγια του Ε.Α. Πόε, ότι ο φόβος και ιδιαίτερα ο φόβος του θανάτου είναι ένα συναίσθημα που αρέσει στους ανθρώπους να το νιώθουν, όταν είναι σίγουροι ότι βρίσκονται σε ασφάλεια.Την στιγμή που γράφω αυτές τις γραμμές δίπλα μου κάθεται μια κυρία που απολαμβάνει μια κρύα σοκολάτα. Ζήτησε μάλιστα κι έναν κορμό σοκολάτας που τον παιδεύει εδώ και ώρα. Σοκολάτα με σοκολάτα, λοιπόν. Πριν λίγο κάθισε ανάμεσά μας μια παρέα που μιλούσε για ένα έγκλημα, για ένα αυτοκίνητο που παρέσυρε, σκότωσε και εγκατέλειψε κάποιον γνωστό τους που οδηγούσε μηχανή. Η παρέα, παρά τη θλιβερή αφήγηση, παρήγγειλε καφέδες και η κυρία που τα άκουσε όλα δεν αισθάνθηκε να μειώνεται η απόλαυση μιας μεγάλης μπουκιάς κορμού που καταβρόχθισε μόλις ολοκληρώθηκε η εξιστόρηση των γεγονότων.Τι θέλω να πω; Μια αστυνομική ιστορία είναι ακριβώς αυτή η αφήγηση μέσα στην καθημερινότητά μας, ένας καθρέφτης που αντανακλά όσα αποφεύγουμε να δούμε λίγο πριν να στραφούμε και πάλι στις ευχάριστες συνήθειές μας. Πολλοί αναρωτιούνται αν μια τέτοια αφήγηση έχει κάποιο ειδικό βάρος. Συντάσσομαι σε όσους πιστεύουν ότι αυτή η αφήγηση έχει αξία, ιδιαίτερα όπως έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια καθρεφτίζοντας τις κοινωνικές, και τις ψυχολογικές προεκτάσεις της εκάστοτε ιστορίας.Η αρχαιότητα ζούσε με την ελπίδα της αναίρεσης του πόνου και του θανάτου, με τον Επίκουρο να φτάνει να πει ότι ο θάνατος δεν υφίσταται για μας. Ο χριστιανισμός πορεύτηκε με τον εκθειασμό του και ο δυτικός κόσμος τις τελευταίες δεκαετίες με την άρνησή του. Στην Ευρώπη στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα καλλιεργήθηκε η ευφορία και η υπέρμετρη αισιοδοξία μέσα από εικόνες που εξαφάνισαν τη δημόσια έκφραση του πόνου και πολύ περισσότερο του θανάτου. Αν δε υπήρχαν οι πρόσφατες αναταράξεις στην οικονομία και η τρομοκρατία, είναι βέβαιο ότι θα μιλούσαμε κυρίως για τον καιρό.Δεν είναι τυχαία λοιπόν, η άνθηση της αστυνομικής λογοτεχνίας και προσφάτως των αστυνομικών σειρών και ταινιών, ιδιαίτερα σε χώρες όπου κυριάρχησε επί μακρόν η ευφορία. Προκύπτει από την ανάγκη να πέσει το μάτι μας σε αυτό που αποκρύπτεται.Το παρελθόν, το κοινό μυστικό, η συγκάλυψη, η βία που φέρνει κύκλους, η επιπολαιότητα, η απλότητα των καθημερινών πραγμάτων, ακόμη και το χιούμορ μπροστά στο αποτρόπαιο, η τεράστια μπουκιά του κορμού σοκολάτας μετά από μια οδυνηρή αφήγηση, οι κάτοικοι της πόλης, οι κουβέντες τους και η Αθήνα ως η μικρογραφία της πλαστής ευφορίας κάποιων ετών και μιας συνακόλουθης ηχηρής πτώσης, είναι θέματα που με απασχολούν στο πρώτο μου αστυνομικό μυθιστόρημα.Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές συνειδητοποιώ ότι όταν συνέβη το ατύχημα με το οποίο ξεκίνησα, καθόμουν στο πίσω κάθισμα. Ίσως αν δεν είχε συμβεί να μην υπήρχε αυτή η ιστορία. Έκτοτε, μ’ αρέσει να δημιουργώ συνθήκες φόβου για να μη φοβάμαι, αυτή είναι η ηδονή του αστυνομικού μυθιστορήματος. Κι αυτή η ηδονή είναι ίδια τόσο όταν το γράφεις, όσο και όταν το διαβάζεις.Σύντομο βιογραφικό:Η Ευτυχία Γιαννάκη γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε πληροφορική, μουσική τεχνολογία και επικοινωνία και εργάστηκε για αρκετά χρόνια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στο παρελθόν εκδόθηκε με ψευδώνυμο ένα ακόμη μυθιστόρημά της με τον τίτλο Χάρντκορ που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο. Περισσότερα για την ίδια μπορείτε να δείτε στο www.giannaki.com