Νάννα Παπανικολάου | Μεταφράζοντας το «Εμείς» του Manuel Vilas

Η Νάννα Παπανικολάου φιλοξενείται στη στήλη μας «Το εργαστήρι της μετάφρασης» και μας μιλάει για το νέο μυθιστόρημα του Manuel Vilas Εμείς, που μετέφρασε και εκδόθηκε πρόσφατα στα ελληνικά. Ένα βιβλίο που εξερευνά τα όρια του έρωτα και τα βάθη ενός ψυχισμού παγιδευμένου σε μια επικίνδυνη ουτοπία, όπου η μεσόγειος θάλασσα γίνεται το καταφύγιο μιας γυναίκας που παλεύει με τη μοναξιά για να κρατήσει ζωντανό το «εμείς», μετατρέποντας το πένθος σε μια σχεδόν ιερή τελετουργία αγάπης.

Ξεκινώντας το Εμείς, έχεις την αίσθηση ότι πρόκειται για ένα οδοιπορικό μιας πλούσιας και κάπως εκκεντρικής όμορφης γυναίκας, ένα οδοιπορικό γεμάτο σύντομες ερωτικές περιπέτειες, που επιδιώκει η ίδια, αφήνοντας πίσω της λαβωμένους εραστές, άντρες και γυναίκες.

Στα ταξίδια αυτά, σε τόπους και ανθρώπινα σώματα, ο Βίλας μιλάει και για την φύση, για τις επιδιώξεις και τις φιλοδοξίες που συνεπαίρνουν και παθιάζουν τους ανθρώπους, για μικρές λεπτομέρειες που μπορεί να τους συγκινούν, όσο ασήμαντες κι αν δείχνουν, διότι συνδέονται με αναμνήσεις, με βιώματα που τους σημάδεψαν.

Κι εκεί που νομίζεις πως γίνεσαι μάρτυρας των περιπετειών μιας λίγο σαλεμένης γυναίκας που δεν ξέρει πώς ακριβώς να ξοδέψεις τα πολλά λεφτά της, αντιλαμβάνεσαι πως όλα αυτά γίνονται για να απαλύνουν τον πόνο μιας απώλειας, είναι η αντίδραση στον χαμό ενός αγαπημένου συζύγου, ενός συντρόφου που υπήρξε ιδανικός γι’ αυτή τη γυναίκα, η οποία πιστεύει πια πως οι εραστές είναι το μέσο για να συναντήσει τον χαμένο άνθρωπό της.

Μόνο που τα πράγματα πάλι δεν είναι όπως δείχνουν κι αυτή δεν είναι η μόνη αποκάλυψη για τον αναγνώστη, όσο προχωρά το διάβασμα. Ακολουθούν κι άλλες που τον οδηγούν σιγά-σιγά στο μεγάλο ερώτημα. Διότι η ουσία του βιβλίου δεν είναι απλώς η μοναξιά, η απώλεια ή η τρέλα.

Με την δεξιοτεχνία που τον χαρακτηρίζει, ο Μανουέλ Βίλας σε οδηγεί σε έναν άλλον προβληματισμό για να βασανίσεις την σκέψη σου όταν κλείνεις το βιβλίο: Είναι ο άνθρωπος που αγαπάς αυτό που εσύ νομίζεις ή αγαπάς κάποιον που έχεις πλάσει με τον νου σου; Βλέπουν και οι γύρω σου αυτόν που βλέπεις εσύ ή μήπως βλέπουν κάποιον άλλον; Αναπόφευκτα το αμείλικτο ερώτημα, χωρίς να σου ζητήσει την άδεια, φεύγει από την πρωταγωνίστρια του βιβλίου και προβάλλεται στον εαυτό σου. Αυτός που καλείται ν’ απαντήσει, είσαι εσύ.