Νάννα Παπανικολάου | Μεταφράζοντας τους «Πλανόβιους» της Guadalupe Nettel
Η Νάννα Παπανικολάου φιλοξενείται στη στήλη μας «Το εργαστήρι της μετάφρασης» και μας μιλάει για το νέο βιβλίο της Guadalupe Nettel «Οι πλανόβιοι», που μετέφρασε και εκδόθηκε πρόσφατα στα ελληνικά. Μια αλλόκοτη και καθηλωτική συλλογή διηγημάτων για όσους προσπαθούν να ξαναβρούν τον δρόμο τους.

Αυτό το μικρό βιβλίο των 136 σελίδων περιλαμβάνει οκτώ μεγάλα διηγήματα. Το καθ’ ένα απ’ αυτά μπορεί να καταπιάνεται με κάμποσα θέματα, αλλά ένα είναι το κεντρικό του.
Οι οικογένειες και τα μυστικά τους, που πολλές φορές μπορεί να είναι και πολύ βρώμικα και τραυματικά, ώστε να φυλάσσονται καλά κρυμμένα, όχι μόνον από τους ξένους, αλλά κι απ’ τα ίδια της τα μέλη.
Το τραύμα των παιδιών χωρίς γονείς, που φαντάζονται πώς θα ήταν η οικογένειά τους – πότε έτσι και πότε αλλιώς – δίπλα-δίπλα με το τραύμα κάποιων άλλων παιδιών που είναι βάρος στην ίδια τους τη μάνα και θέλουν να ξεφύγουν.
Το τρομερό ερώτημα πόσο καλά ξέρουμε τους ανθρώπους μας, πόσο καλά μπορεί να ξέρει ακόμα και μια μάνα τα παιδιά που γέννησε.

Η γοητεία που ασκεί πάνω μας το άγνωστο, η νοσταλγία μας για τη νιότη, τα ρίσκα που μπορεί να μας γυρίσουν μπούμερανγκ και να χάσουμε κι αυτά που είχαμε, αυτά που δεν μας ικανοποιούν και επιδιώκουμε άλλα, μόνο που το τίμημα είναι μεγάλο, αλλά μετανιώνουμε αφού έχουμε απομακρυνθεί πια από το ταμείο. Δεν μας το επιστρέφουν.
Οι ρίζες μας. Ριζώνει ο άνθρωπος; Μπορούν οι άνθρωποι, οι οικογένειες, να έχουν τις ίδιες ρίζες; Κοινές αναφορές στις ζωές όλων τους, πράγματα που τους ενώνουν. Και τι συμβαίνει όταν αυτά τα κοινά, χαθούν; Όπως ένα δέντρο στην αυλή που τους κρατάει δεμένους.
Μέχρι πού μπορεί να μας οδηγήσει η ζήλεια για όσα κατάφερε ο άλλος και δεν καταφέραμε εμείς; Μέχρι πού μπορούμε να φτάσουμε για να αρπάξουμε όσα έχει ο άλλος;
Η πατρίδα. Ο τόπος που γεννιόμαστε ή καταγόμαστε, μέχρι πού, μέχρι πότε μπορεί να μας ακολουθεί και να μας καθορίζει; Ακόμα κι όταν μιας διώχνει, τριγυρνάμε σαν τα χαμένα άλμπατρος, προσπαθώντας να επιστρέψουμε.
Ο πυρήνας της κοινωνίας, όπως λένε την οικογένεια, πώς άραγε να είναι όταν δεν μπορεί να ξεμυτίσεις απ’ αυτόν; Πώς θα είναι η ζωή μας αν οι πανδημίες και οι καραντίνες γίνουν μόνιμη κατάσταση;
Και στις οκτώ ιστορίες, οι πρωταγωνιστές της Γουαδαλούπε Νέττελ περιφέρονται και περιπλανώνται όχι επειδή είναι χαρούμενοι αργόσχολοι που χαζολογούν. Περιπλανώνται επειδή χάθηκαν, έχασαν τον δρόμο τους και ψάχνουν τρόπο να πάνε στον προορισμό τους. Εμείς παρακολουθούμε την αγωνία τους, ταυτιζόμαστε μαζί τους. Δεν μπορούμε να μην το κάνουμε. Διότι έτσι είναι οι μεγάλοι συγγραφείς. Μας κάνουν να ταυτιστούμε με τους ήρωές τους. Και η Νέττελ, όπως άλλωστε την γνωρίσαμε και από την Μοναχοκόρη, είναι μεγάλη συγγραφέας.

Κι αν με ρωτήσει κανείς ποιο απ’ τα οκτώ διηγήματα μ’ άρεσε περισσότερο, ειλικρινά, δεν ξέρω τι ν’ απαντήσω. Μπορεί να πω ένα, αλλά να θυμηθώ κι ένα άλλο και να το πω κι αυτό και ύστερα ένα άλλο και πάει λέγοντας. Όλες οι ιστορίες είναι συναρπαστικές, συγκλονιστικές, όσο καθημερινές ή φανταστικές κι αν μας φαίνονται.