Νέα

Διαβάστε την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που παραχώρησε ο Αθανάσιος Αλεξανδρίδης στην κλινική ψυχολόγο Μαγδαληνή Γεωργιάκου για το PsychologyΝow.gr, με αφορμή το νέο του βιβλίο Παιδικοί φόβοι, το δεύτερο της σειράς βιβλίων του «Σχολή ανήσυων γονέων». ΜΓ: Το καινούριο σας βιβλίο έχει τίτλο «παιδικοί φόβοι». Πως προέκυψαν οι «παιδικοί φόβοι» μετά τους «παιδικούς έρωτες»;ΑΑ: Ένα χρόνο μετά την έκδοση των «Παιδικών ερώτων» έρχεται ο συμπληρωματικός τόμος των «Παιδικών φόβων». Αν σκεφθεί κανείς ότι ο Έρωτας, η ενόρμηση ζωής κατά τους ψυχαναλυτές ή η Φιλία κατά τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, ενώνει τα πράγματα αυτού του κόσμου, ήταν αναγκαίο μετά τον Έρωτα να δούμε τη δράση της επιθετικότητας με στόχο να τα ενώσει βίαια ή να τα χωρίσει και να τα καταστρέψει όταν αυτά ανθίστανται.Όταν στο μείγμα Έρωτας και εχθρότητα, Νείκος κατά τους αρχαίους Έλληνες, υπερισχύει η τελευταία τότε δημιουργούνται όλα τα φαινόμενα του φόβου, από τον τρόμο και τον πανικό μέχρι τον καθεαυτό φόβο ή την ανησυχία.ΜΓ: Όταν μιλάμε για «παιδικούς φόβους» σε τι αναφερόμαστε; Σε τι ηλικίες αντιστοιχούν;ΑΑ: Το βιβλίο επιχειρεί μια εκτενή περιγραφή των φόβων των παιδιών αλλά και των φόβων των γονέων σχετικά με τη διαμόρφωση των παιδιών τους. Ακολουθεί την αναπτυξιακή πορεία και έτσι μετά από μια εισαγωγή στην έννοια του φόβου, μελετά τους χρόνιους και ευκαιριακούς φόβους, τον εκφοβισμό μέσα και έξω από την οικογένεια, τον φόβο της απώλειας και του θανάτου, τον υπαρξιακό φόβο, τον του αποχωρισμού, της κατασκήνωσης, του εθισμού στη χρήση ηλεκτρονικών μέσων, τον φόβο της διαφοροποίησης, της πολιτικοποίησης και της τρομοκρατίας.Κατά κάποιον τρόπο μπορούμε να πούμε ότι η αφήγηση ξεκινά από τους φόβους του πολύ μικρού παιδιού, αυτούς που ψυχαναλυτικά αποκαλούμε αρχαϊκά άγχη, και που αφορούν το θέμα της ύπαρξης στον κόσμο «εν ζωή ή εν θανάτω» - που βιωματικά το νιώθουμε πολύ νωρίς αν και θα πάρει πολλά χρόνια μέχρι να το νοήσουμε- και προχωρά στους φόβους που σχετίζονται με το ότι έχω ανακαλύψει τον άλλο άνθρωπο ως κάποιον που τον έχω ανάγκη ή που τον επιθυμώ, και άρα φοβάμαι την εγκατάλειψη από αυτόν, τον θυμό του, την απόρριψή του, την απόσυρση της αγάπης του από εμένα.Μελετάται η ανάμειξη των γονέων σε αυτούς τους φόβους που είναι αρκετά σύνθετοι γιατί συχνά ανακαλούν ή και αναπαράγουν και δικούς τους παιδικούς ή διαχρονικούς φόβους. Καθ’ όλη την πορεία του βιβλίου αποτελεί σταθερό μέλημα η είσοδος του κοινωνικού μέσα στην οικογένεια το οποίο ως ρόλοι, κανόνες ή προκαταλήψεις είναι πάντα παρόν, επιτακτικό και ανάλογα με την ικανότητα της οικογένειας να το ενσωματώσει, οργανωτικό ή αποδιοργανωτικό.ΜΓ: Πώς νομίζετε ότι η εποχή και η κοινωνία στην οποία ζούμε επηρεάζει τους γονείς στο ρόλο τους και στη διαχείριση των φόβων των παιδιών τους;ΑΑ: Η εποχή της διαρκούς και διεθνούς κοινωνικής κρίσης επηρεάζει πάρα πολύ τους γονείς στη διαχείριση των ψυχικών ζητημάτων των παιδιών τους. Η επαγγελματική και η οικονομική ανασφάλεια και η σχετική αφερεγγυότητα των θεσμών έχουν διεγείρει στους περισσότερους γονείς και τους ενήλικους φόβους αλλά και τους διαχρονικούς παιδικούς και εφηβικούς που φέρουν μέσα τους.Κατά συνέπεια έχουν μικρότερη ανεκτικότητα στις δυσκολίες είτε αυτές έρχονται από το περιβάλλον είτε από τα παιδιά τους. Αν δεχθούμε ότι οι περισσότεροι επιθυμούν να είναι καλοί γονείς και συχνά ενοχοποιούνται στην ιδέα ότι δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των παιδιών τους, οι φόβοι των παιδιών αποτελούν ένα ισχυρό σήμα ότι δεν έχουν εγγραφεί επαρκώς στον ψυχισμό των παιδιών τους ως ικανοί να τα προστατέψουν. Αυτό συνάδει και με την ανησυχία που τους προκαλεί η απρόβλεπτη κοινωνική ρευστότητα.ΜΓ: Πότε οι γονείς πρέπει να ανησυχήσουν με τους φόβους των παιδιών τους;ΑΑ: Κάθε φορά που θα ανησυχήσουν! Μπορεί να μοιάζει αυτό που λέω αστείο, αλλά δεν είναι. Το ότι θα ανησυχήσουν είναι σαφές δείγμα ότι κάτι συμβαίνει που το παιδί, οι ίδιοι και το οικογενειακό σύστημα δεν μπορούν να οργανώσουν ή αλλιώς, ψυχαναλυτικά, να μεταβολίσουν. Βέβαια εσείς με την ερώτησή σας ζητάτε να μάθετε με ποια συμπτώματα είναι δυνατόν να εκδηλωθούν εμμέσως οι παιδικοί φόβοι εκτός από την άμεση και ρητή έκφρασή τους.Επειδή μπορούν να εκδηλωθούν έμμεσα με όλα τα δυνατά συμπτώματα στο επίπεδο της σωματικής δυσλειτουργίας, της διαταραχής της συμπεριφοράς και της ψυχικής οδύνης –και επειδή δεν επιθυμώ οι γονείς να το «παίζουν ψυχολόγοι»- γι’ αυτό έθεσα το ψυχοδυναμικό κριτήριο της ανησυχίας των γονέων ως αρκετό για να ζητήσουν τη γνώμη ενός ειδικού. Καμιά φορά αρκούν και πολύ λίγα ραντεβού για να διευθετηθεί ένα πρόβλημα. Άλλες φορές , ο φόβος μπορεί να είναι ένα πρώιμο σύμπτωμα που θα επιτρέψει την έγκαιρη διάγνωση και την αρχή μιας παρακολούθησης ή θεραπείας.ΜΓ: Τι συμβαίνει με τους φόβους των γονέων; Πόσο αυτοί οι φόβοι μπορεί να επηρεάσουν τη ζωή των παιδιών τους ;ΑΑ: Υπάρχουν δυστυχώς φόβοι των γονέων ή και των γονέων των γονέων που μπορεί να περάσουν στο παιδί. Πρόκειται για αυτά που καλούμε «διαγενεαλογικά τραύματα». Δυστυχώς δεν έχουμε εδώ τον χώρο για να αναπτύξουμε ένα τόσο σοβαρό θέμα. Μπορεί πάντως ο φόβος ενός παιδιού να αναδείξει ένα τέτοιο τραύμα και να οδηγήσει τον «κομιστή» του τραύματος, π.χ. τον πατέρα ή τη μητέρα, σε θεραπεία. Θέλω πάντως κλείνοντας αυτήν την απάντηση να τονίσω την πίστη που έχω στη δημιουργικότητα των παιδιών και το γεγονός ότι πολλές φορές και με λίγη βοήθεια καταφέρνουν πολλά πράγματα.ΜΓ: Στα δώδεκα κεφάλαια του βιβλίου κάνετε λεπτομερή αναφορά σε διάφορες μορφές παιδικών φόβων, όπως οι διαχρονικοί (φόβος θανάτου, αρρώστιας, εγκατάλειψης) και οι σύγχρονοι όπως ο φόβος εξάρτησης από τα ηλεκτρονικά, ο φόβος από τον σχολικό εκφοβισμό κ.α. Πώς συνδέονται, αν συνδέονται, μεταξύ τους οι δύο κατηγορίες φόβων;ΑΑ: Η ερώτησή σας υπονοεί ήδη και την απάντηση! Φυσικά προκύπτει από το κοινό ψυχαναλυτικό υπόβαθρο που έχει η σκέψη μας. Για να απαντήσω απλά για τους αναγνώστες: οι διαχρονικοί φόβοι είναι το ψυχικό υπόστρωμα . Επάνω τους σε κάθε εποχή εκδηλώνονται και οι ιδιαίτεροι φόβοι της κάθε εποχής, όπως για παράδειγμα ο λεγόμενος σχολικός εκφοβισμός αλλά και ο φόβος του κοινωνικού στιγματισμού και αποκλεισμού. Θεωρώ ότι η βασική δουλειά πρέπει να γίνεται αναφορικά με τους διαχρονικούς φόβους από την οικογένεια και το σχολείο με κύριους άξονες την αναγνώριση του παιδιού, από τις μικρές του κιόλας ηλικίες, ως αξιόπιστου παρτενέρ για τη σύναψη και τήρηση συμβολαίων!ΜΓ: Τα παιδιά δεν θα αισθανθούν να τα βαραίνει υπερβολικά μια τέτοια θεώρηση;ΑΑ: Όχι, αν τα συμβόλαια και οι απαιτήσεις τους ανταποκρίνονται στις δυνατότητες της ηλικίας τους. Αντιθέτως, αισθάνονται περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό τους όταν ο ενήλικας τα θεωρεί ως άτομα ικανά εμπιστοσύνης. Και δεν υπάρχει μεγαλύτερη ασπίδα απέναντι στους φόβους από το να νιώθω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου. Δείτε τα λαϊκά παραμύθια: συνήθως αρχικά ο πρωταγωνιστής είναι ένα μικρό παιδάκι που βρίσκεται σε δύσκολη θέση και φοβάται. Όταν όμως ένας μεγάλος, π.χ. ένα τζίνι του δείξει εμπιστοσύνη, ή μια ομάδα συντρόφων που θα τον χρίσει αρχηγό, τότε αυτή η εμπιστοσύνη τον κάνει να ξεπερνά τους φόβους του και να βάζει το μυαλό του, αλλιώς το ψυχονοητικό πρόγραμμα της ανάπτυξής του, σε λειτουργία.ΜΓ: Βγάλαμε είδηση; Να υποθέσω ότι ετοιμάζετε κάποιο βιβλίο για τα παραμύθια;ΑΑ: Δεν φοβάμαι να το παραδεχθώ! Έχω όμως κάποιον φόβο αν θα τα καταφέρω.ΜΓ: Μετά από τόσα βιβλία που έχετε εκδώσει μπορεί ακόμη να έχετε τέτοιους φόβους;ΑΑ: Όπως λέω και στο βιβλίο μου, ο φόβος , αν είναι πολύς γίνεται αποδιοργανωτικός, αν είναι αντιμετωπίσιμος αποδεικνύεται χρήσιμος και οργανωτικός γιατί κινητοποιεί την εργατικότητά μας και την εφευρετικότητά μας.ΜΓ: Θέλω να κλείσουμε με το θέμα της βίας και της τρομοκρατίας που είναι πολύ παρούσες στην εποχή μας και βρίσκουν επαρκή ανάπτυξη στο βιβλίο σας. Ο φόβος τρομοκρατικών χτυπημάτων ή βίαιων συγκρούσεων συχνά ωθούν τους γονείς να περιορίζουν τα παιδιά τους. Πόσο αυτός ο φόβος πρέπει να καθορίζει τις αποφάσεις των γονέων για το παρόν και το μέλλον των παιδιών τους;ΑΑ: Αν χρειαζόταν να συνοψίσω σε δύο φράσεις θα έλεγα: α) ο περιορισμός δεν αποτελεί λύση β) η λύση είναι η ανάπτυξη της πολιτικής σκέψης των παιδιών και η καλλιέργεια του αισθήματος ότι είναι υπό διαμόρφωση πολίτες από την πολύ μικρή ηλικία. Τα πεδία ανάπτυξης αυτής της θεμελιώδους ιδιότητας είναι η οικογένεια και το σχολείο. Στα θέματα αυτά θα αφιερωθεί ο τρίτος τόμος της σειράς που θα αναφέρεται στο Σχολείο και στην Κοινωνία.

Η Σιλουανή, το πιο ανατρεπτικό νεανικό βιβλίο διακοπών, του Θοδωρή Παπαϊωάννου σε εικονογράφηση της Ντανιέλας Σταματιάδη, τιμήθηκε την Τρίτη 12 Ιουνίου στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη με το «Βραβείο λογοτεχνικού βιβλίου για παιδιά» από τα Λογοτεχνικά Βραβεία Αναγνώστη 2018.Η κριτική επιτροπή των βραβείων του Αναγνώστη ξεχώρισε την Σιλουανή, ένα βιβλίο, που έχει λάβει θερμά σχόλια από τους κριτικούς και έχει αγαπηθεί πολύ από τους μικρούς αναγνώστες.Ο Θοδωρής Παπαϊωάννου δηλώνει:Η Σιλουανή είναι το πρώτο μου μυθιστόρημα για παιδιά και εφήβους. Όλα ξεκίνησαν από ένα γράμμα που μου έδωσε η ­μαθήτριά μου Σιλουανή την τελευταία της μέρα στο δημοτικό. «Αυτό, κύριε, είναι για σας», μου είπε κοιτώντας με ίσια στα μάτια. Δεν ξέρω πόσες φορές το διάβασα. Και έπειτα άρχισα να τριγυρνώ στα βουνά γύρω από την Έδεσσα και την Παναγίτσα, ψάχνοντας για απαντήσεις σ’ αυτές τις υπέροχες ερωτήσεις που κάνουν τα παιδιά όποτε αποτυπώνουν τις σκέψεις τους στο χαρτί. Έτσι γεννήθηκε η ιστορία της Σιλουανής και των «παιδιών του βουνού», που μπορεί να είναι ήρωες φανταστικοί, αλλά ζουν σε μέρη πέρα για πέρα αληθινά.Ευχαριστούμε πολύ τον Θοδωρή Παπαϊωάννου για την εμπιστοσύνη του, αλλά και την Ντανιέλα Σταματιάδη για τις υπέροχες εικόνες της που έγιναν ένα με το κείμενο. Η Σιλουανή είναι ένα βιβλίο που μαγεύει με την απλότητα και την παιδαγωγική καθαρότητα με την οποία προσεγγίζει τη φύση, τις σχέσεις μεταξύ των παιδιών, παιδιών και μεγάλων, το παιχνίδι, τις συγκρούσεις που κι αυτές μετατρέπονται σε παιχνίδι, τη συνεργασία τους με την Αγγλίδα επιστήμονα που μελετά μια νεαρή αρκούδα στο βουνό. Η φύση είναι φιλική όταν ζεις μαζί της ανάλαφρα. Ακόμα και ο φόβοι της αστής μητέρας σβήνουν ήρεμα… Με δυο λόγια, όλα έρχονται φυσικά. Χωρίς διδακτική μεγαλοστομία.Μαρίζα Ντεκάστρο, Ο Αναγνώστης Το πρώτο βιβλίο του Θοδωρή Παπαϊωάννου για μεγαλύτερα παιδιά είναι ένα φανταστικό οδοιπορικό στη φύση και στα βουνά της Έδεσσας, εμπνευσμένο από μια επιστολή που του έδωσε στο τέλος μιας σχολικής χρονιάς μια μαθήτριά του, η Σιλουανή. Ένα ονειρεμένο ανάγνωσμα, μια γνωριμία με τη φύση και το διαφορετικό.Κόκκινη Αλεπού Η Σιλουανή είναι μια υπέροχη ιστορία που μιλάει στα παιδιά για τη μαγεία της φύσης, για τα οφέλη της και για το πόσο ευεργετική είναι η επαφή μας μαζί της. Για τη φύση, που αν επιτρέψεις στον εαυτό σου να την αφουγκραστεί με όλο του το “είναι” εκείνη θα στο ανταποδώσει αποκαλύπτοντάς σου τι πιο μεθυστικές μυρωδιές, τις πιο παραμυθένιες εικόνες και τους πιο ταξιδιάρικους ήχους.Ένα απολαυστικό, λυρικό μυθιστόρημα με πολύ όμορφα ασπρόμαυρα σκίτσα που ζωντανεύουν σκηνές από την καθημερινότητα των παιδιών.Δώρα Ανδρεαδάκη, parents24.gr Μάθετε περισσότερα για τον Θοδωρή Παπαϊωάννου εδώ: https://ikarosbooks.gr/authors/papaioannoy-thodoris

Οι κριτικές επιτροπές του λογοτεχνικού περιοδικού ο Αναγνώστης ανακοίνωσαν, σήμερα 10 Μαΐου, τα υποψήφια βιβλία για τα Λογοτεχνικά Βραβεία του περιοδικού, η βράβευση των οποίων θα γίνει την Τρίτη 12 Ιουνίου στις 20:00 στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138).Με μεγάλη χαρά είδαμε τέσσερα βιβλία που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ίκαρος, να συμπεριλαμβάνονται στις υποψηφιότητες σε τέσσερις από τις συνολικά έντεκα κατηγορίες βράβευσης:Γρα-Γρου, των Τ. Ζαφειριάδη, Γ. Παλαβού, Θ. Πέτρου – Κατηγορία: ΜυθιστόρημαΕσένα, του Γιώργου Κ. Ψάλτη - Κατηγορία: ΠοίησηΣιλουανή, του Θοδωρή Παπαϊωάννου σε εικονογράφηση της Ντανιέλας Σταματιάδη - Κατηγορία: Λογοτεχνικό βιβλίο για παιδιάΤο Κουτί του Σιλάν, της Άλκηστης Χαλικιά σε εικονογράφηση της Ντανιέλας Σταματιάδη - Κατηγορία: Παιδικό βιβλίο με εικονογράφηση Μάθετε περισσότερα για τα βραβεία του Αναγνώστη, αλλά και τη συγκεντρωτική λίστα των υποψήφιων βιβλίων και δημιουργών από εδώ.

Διαβάστε παρακάτω την αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε ο Juan Gabriel Vásquez στον Άθω Δημουλά για το περιοδικό Κ της Καθημερινής, με αφορμή την κυκλοφορία του πιο πρόσφατου του βιβλίου Η μορφή των λειψάνων (μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης).Είναι 7.30 το πρωί στην Μπογκοτά και ο Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες κάθεται στο γραφείο του. Έτσι ξεκινά το καθημερινό του πρόγραμμα. Γράφει μέχρι το μεσημέρι. Το απόγευμα διαβάζει, αρθρογραφεί και περνάει χρόνο με την οικογένειά του. Ο 45χρονος συγγραφέας έχει επιστρέψει εδώ και λίγα χρόνια στην πρωτεύουσα της Κολομβίας και γενέτειρά του, έπειτα από μία δεκαπενταετία στην Ευρώπη. Η Μπογκοτά που είχε τότε αφήσει πίσω του, η Μπογκοτά των παιδικών και νεανικών του χρόνων, ήταν μια πόλη ρημαγμένη από τον ανελέητο πόλεμο με τα καρτέλ των ναρκωτικών. Ένας τόπος τρομακτικός και επικίνδυνος, γεμάτος εκρήξεις, πυροβολισμούς και απελπισία. Υπάρχει το αίσθημα της ασφάλειας σήμερα; τον ρωτάω. Έχουν φύγει τα φαντάσματα του παρελθόντος; «Ω, τα φαντάσματα δεν φεύγουν ποτέ», απαντά. Η δική του γενιά, πιστεύει, θα κουβαλάει τα τραύματα εκείνης της περιόδου για πάντα και κανείς δεν θα νιώσει ποτέ πραγματικά ασφαλής.Ο Βάσκες κέρδισε την παγκόσμια προσοχή πριν από λίγα χρόνια με το πολυβραβευμένο μπεστ σέλερ Ο ήχος των πραγμάτων όταν πέφτουν (εκδ. Ίκαρος), μεταφέροντάς μας στην εποχή της παντοδυναμίας του Πάμπλο Εσκομπάρ, ο οποίος είχε μετατρέψει τη χώρα σε πεδίο μάχης. Σήμερα επιστρέφει με τη Μορφή των λειψάνων (εκδ. Ίκαρος, μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης), ένα ογκώδες και φιλόδοξο μυθιστόρημα, πυκνό και χορταστικό, στο οποίο εξετάζει τη φύση των θεωριών συνωμοσίας και το πώς αυτές ορίζουν τη σχέση μας με την αλήθεια. Ο αφηγητής (ταυτίζεται με τον ίδιο τον συγγραφέα) γνωρίζει έναν πολύ ιδιαίτερο άνθρωπο, ο οποίος πιστεύει ότι «κάτι μας κρύβουν» σχετικά με τη δολοφονία του λαοφιλούς πολιτικού Χόρχε Ελιέσερ Γκαϊτάν το 1948. Τι γεννά τις θεωρίες συνωμοσίας; «Η ανθρώπινη φύση», απαντά ο Βάσκες. «Αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και τους εαυτούς μας μέσα από ιστορίες· χωρίς ιστορίες να ερμηνεύουν τις εμπειρίες μας είμαστε ορφανοί, ζούμε σε ένα κενό. Έτσι, κάθε φορά που η επίσημη ιστορία αποτυγχάνει να μας δώσει μια πειστική εκδοχή των σημαντικών γεγονότων, γεμίζουμε τα κενά με τις δικές μας επινοημένες ιστορίες. Φυσικά, αυτό συμβαίνει και όταν οι διαθέσιμες εκδοχές, αν και αληθείς, απλώς δεν μας ικανοποιούν».Μέσα από το βιβλίο του, όπως συνέβη και με τα προηγούμενά του, ο Βάσκες ανατρέχει στην ιστορία της πατρίδας του – του αναφέρω ότι όσα γνωρίζω για την Κολομβία τα έχω μάθει από τα βιβλία του Μάρκες, από τις ταινίες για τον Εσκομπάρ και από τα δικά του μυθιστορήματα. Έχει ευθύνη ο μυθιστοριογράφος στη μεταφορά της αλήθειας; Ή έστω μιας αλήθειας; «Μιας αλήθειας, πιο σωστά. Δεν θα έγραφα μυθιστορήματα για να πω ακριβώς αυτό που κανείς μπορεί να βρει σε βιβλία ιστορίας ή στη Wikipedia. Η λογοτεχνία εξερευνά μια άλλου είδους αλήθεια: στα μυθιστορήματά μου προσπαθώ να πω (για να χρησιμοποιήσω τα λόγια του Κούντερα) αυτό που μόνο τα μυθιστορήματα μπορούν να πουν. Έχοντας αυτό στο μυαλό, ναι, θέλω να βοηθήσω τους αναγνώστες μου να κατανοήσουν την ιστορία της χώρας μου, της ηπείρου και της σύγχρονης ζωής». Κάποια στιγμή στο βιβλίο, ο αφηγητής/συγγραφέας διαβάζει τα σχόλια που ακολουθούν ένα άρθρο του στην ψηφιακή έκδοση της εφημερίδας Espectador (πράγματι ο Βάσκες αρθρογραφεί στη συγκεκριμένη εφημερίδα), στα οποία, γράφει, «προβαλλόταν ό,τι μάστιζε την καημένη τη χώρα μου: η διανοητική ανέχεια, η αυτάρεσκη μετριότητα, η ατιμώρητη δυσφήμηση, αλλά και, κυρίως, η λεκτική τρομοκρατία, το νταηλίκι της σχολικής αυλής, στο οποίο οι συμμετέχοντες επιδίδονταν με αδιανόητο ενθουσιασμό, η θρασυδειλία όσων κακολογούσαν με ψευδώνυμο και δεν θα επαναλάμβαναν ποτέ τις ύβρεις τους μεγαλόφωνα». Τον ρωτάω αν έχει την ίδια άποψη και για τα κοινωνικά δίκτυα: «Όχι, όχι, τα κοινωνικά δίκτυα είναι ακόμα χειρότερα. Δεν έχω κανενός είδους τέτοιο προφίλ και πιστεύω ότι αυτή είναι η καλύτερη απόφαση που πήρα ποτέ. Εδώ και μία δεκαετία λέω ότι το Facebook και το Twitter καταστρέφουν τον πολιτικό διάλογο, εμποδίζουν τη δημοκρατική μας έκφραση και πλήττουν τις ελευθερίες μας αντί να τις ενισχύουν».  Σήμερα ο Βάσκες είναι ένα από τα βαριά ονόματα αυτής της πολύ ενδιαφέρουσας νέας γενιάς των λατινοαμερικανικών γραμμάτων, στην οποία ανήκουν (αναφέρω ενδεικτικά ορισμένους που έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά) ο Χιλιανός Αλεχάντρο Σάμπρα, ο Περουβιανός Σαντιάγο Ρονκαλιόλο, ο Αργεντινός Αντρές Νέουμαν, ο Μεξικανός Χόρχε Βόλπι και βεβαίως αρκετοί ακόμα. Ο Βάσκες πιστεύει ότι η λατινοαμερικανική λογοτεχνία ζει μια νέα μεγάλη ακμή, αλλά λέει ότι δεν υπάρχει κάτι που να ενώνει τον ίδιο με τους συνομηλίκους του Λατινοαμερικανούς συγγραφείς, όπως ένωσε τους προπάτορές τους η κοινή πολιτική στάση γύρω από την κρίση της Κούβας. Δεν τους ενώνει ούτε ο τρόπος γραφής τους, αν και ως κοινό θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε το γεγονός ότι έχουν ξεπεράσει την επιρροή του μαγικού ρεαλισμού που (κάπως απλουστευτικά) ταυτίστηκε με την παράδοση της λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας. Συγκεκριμένα ο Βάσκες έχει πολλάκις σχολιάσει ότι η αύρα του φανταστικού στοιχείου δημιούργησε μια λανθασμένη αντίληψη για την ήπειρό του, στη σύγχρονη ιστορία της οποίας δεν υπάρχει τίποτα «μαγικό», αλλά, αντιθέτως, υπάρχει μια σειρά τραγικών γεγονότων που η λογοτεχνία οφείλει να αντιμετωπίζει με ρεαλισμό. Πάντα, όμως, φροντίζει να ξεκαθαρίσει ότι, αν δεν είχε διαβάσει στην εφηβεία του τον Μάρκες, δεν θα είχε γίνει ποτέ συγγραφέας. «Το να βρεις την προσωπική σου συγγραφική φωνή, ειδικά όταν προέρχεσαι από μια ισχυρή λογοτεχνική παράδοση, δεν είναι καθόλου εύκολο, αλλά προσωπικά δεν θέλησα ποτέ να ξεφύγω από αυτή την παράδοση», λέει. «Θα ήταν ανόητο να θέλεις να τρέξεις μακριά από μια γλώσσα που γέννησε τις ιστορίες του Μπόρχες, το “Εκατό χρόνια μοναξιά” (σ.σ. του Μάρκες) και το “Ο πόλεμος της συντέλειας του κόσμου” (σ.σ. του Λιόσα)».  Συγγραφικά παιχνίδιαΈνα μικρό συγγραφικό τρικ, αν θα μπορούσα να το χαρακτηρίσω έτσι, μια ρουτίνα, αλλιώς, που αποκαλύπτει ο Βάσκες μέσα από την κουβέντα μας είναι το εξής: επιλέγει ένα βιβλίο και το διαβάζει παράλληλα με το εκάστοτε μυθιστόρημα που γράφει. Τριάντα λεπτά ανάγνωσης πριν αρχίσει το γράψιμο. Λειτουργεί, μου λέει, όπως το κουρδιστήρι που χρησιμοποιούν οι μουσικοί για τα όργανά τους. Τον συντονίζει. Ακόμα κι αν το βιβλίο που γράφει και αυτό που διαβάζει δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Για τη Μορφή των λειψάνων χρησιμοποίησε ως «κουρδιστήρι» το «Έγκλημα και τιμωρία». Ένα άλλο «παιχνίδι» που κάνει είναι και το ήδη αναφερθέν: η πλήρης ταύτιση του αφηγητή με τον εαυτό του. Ο πρωταγωνιστής του ονομάζεται Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες, είναι ένας συγγραφέας που έζησε στην Ευρώπη, έγραψε ένα βιβλίο που λεγόταν Ο ήχος των πραγμάτων όταν πέφτουν, επέστρεψε στην Κολομβία, και πάει λέγοντας. Όπως μου εξήγησε, επέλεξε αυτή τη λύση επειδή πολλά από τα γεγονότα που περιγράφει όντως συνέβησαν στον ίδιο και ένιωσε ότι θα μείωνε την έντασή τους αν αναλωνόταν στο χτίσιμο ενός φανταστικού χαρακτήρα. Δηλαδή όντως συνάντησε (για όσους έχουν διαβάσει το βιβλίο) έναν γιατρό που είχε κληρονομήσει τα λείψανα κάποιου δολοφονημένου πολιτικού, την περίοδο ακριβώς που γεννιούνταν οι δίδυμες κόρες του. Αυτή η συνθήκη της ταύτισής του με τον αφηγητή τού επέτρεψε να εκφραστεί σε ορισμένα σημεία πιο ελεύθερα ως προς τον συγγραφικό του ρόλο. Σε ένα σημείο γράφει ότι «ο συγγραφέας προσπαθεί να μειώσει την απόσταση ανάμεσα σ’ αυτό που αγνοεί και σ’ αυτό που μπορεί να μάθει» και μετά περιγράφει πώς κάποια βιβλία αποτελούν μια «μάχη» του συγγραφέα με τον κόσμο και τον εαυτό του και τότε αναφέρει: «Γράφει κανείς ένα βιβλίο σαν αυτό που γράφω εγώ τώρα κι έχει τυφλή εμπιστοσύνη ότι το βιβλίο μπορεί να έχει σημασία και για κάποιον άλλο». Τον ρωτάω αν πράγματι η συγγραφή της Μορφής των λειψάνων ήταν μια μάχη για τον ίδιο. «Ήταν η μεγαλύτερη και η δυσκολότερη μάχη που έδωσα ποτέ ως συγγραφέας. Ήταν ένα μυθιστόρημα υπερβολικά δύσκολο να γραφτεί και είμαι πολύ περήφανος για το αποτέλεσμα». Και πολύ καλά κάνει. Η Μορφή των λειψάνων είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά και πιο καλογραμμένα μυθιστορήματα των τελευταίων χρόνων. ■