The Anniversary

The Gardener and Death – The Anniversary: Two portraits of parents in contemporary European literature.

Bajani records with clinical precision the violence of a man who permanently scars his children and drives his wife to the brink of psychological disintegration. However, the text reminds us that this violence is, to a large extent, the byproduct of a deeper social mechanism—particularly familiar to the Greek reader—that dictates the structure of the family in Mediterranean cultures.

In the form of a stark and honest confession, the narrator thoroughly analyzes every emotion, recalls all repressed memories, and allows us to understand much more than what is explicitly described. Raw yet unexpectedly moving, this portrait of "domestic hell" was rightfully awarded the Strega Prize and is already being translated into over 30 languages.

As I was reading, a cry was born within me with a constant "No, no, no"—this is not a child's job. The son ends up so deeply wounded that he leaves, saying Goodbye to them forever. But is it possible to say Goodbye to your family? No matter how much harm they have done to you? Seek it out. It is truly worth it.

What is it, really, that goes wrong? What is inscribed in a child’s psyche, and how is it metabolized as they grow up? Why do some children become perpetrators? What is missing from the equation? The discussion is extensive and usually distressing. But it is necessary. A concentrated and targeted look at what constitutes trauma within the family is provided by Andrea Bajani in his novel "The Anniversary", recently released by Ikaros in an (excellent) translation by Dimitra Dotsi.

A book about coming of age, memory, and the act of leaving. A touching story about rupture and the difficult promise of freedom.

Bajani's book is difficult. Watching a family that, amidst supposedly happy moments, suffers from the uncontrolled outbursts of a violent father, is not easy at all.

The narrative is heartbreaking and touches the boundaries of ancient tragedy; it is a portrait that the narrator paints as if it were his own family or a family he perhaps knows—all possibilities are open—but perhaps also any family about which he simply happened to read.

...Bajani manages wonderfully in an arena where the competition is particularly intense. Yet another first-person narrator who will tell us the story of his parents, yet another family drama […] One more glass bead on the thread of child-parent literature. One more glass bead in the good Italian literature that has been full of surprises in recent years.

Bajani narrates a heartbreaking story of domestic violence and abuse with the father-patriarch as the perpetrator, but at the heart of the novel, he places the mother—a figure seemingly devoid of will, voice, and strength.

Andrea Bajani's book is captivating. […] The author identifies the cracks in the soul that little by little "eat" us from within, immobilize us, and allow the tyranny of patriarchy to "swallow" us. The violent outburst, as terrifying and impressive as it may be, lasts only a few minutes and then fades. However, what it leaves behind remains, paralyzing everything forever!

"Αυτοβιογραφία, απομνημονεύματα, autofiction, fiction — όλα αυτά μαζί, ίσως. Ο αφηγητής-γιος και ο χαρακτήρας-γιος δεν ταυτίζονται απολύτως, αλλά δημιουργούν μια νέα εκδοχή του εαυτού: μια εκδοχή που πονά, κι αυτή, με τον δικό της τρόπο. Αυτή η μεταμοντέρνα ασάφεια ανάμεσα στο βιωμένο και το κατασκευασμένο είναι ίσως και η ισχυρότερη διάσταση του βιβλίου."

"Το σπαρακτικό αυτό βιβλίο, παρά την δοκιμιακή γραφή που υιοθετεί σε σημεία, αποδεικνύει τη δύναμη της λογοτεχνίας η οποία, αν και πολλές φορές λειτουργεί επουλωτικά, σε περιπτώσεις όπως αυτή του Ιταλού συγγραφέα κινείται αντίστροφα. Ο Bajani χώνει το μαχαίρι βαθιά στην πληγή, φτάνοντας στον πυρήνα της ματωμένης αλήθειας του. Επιτυγχάνει έτσι την πλήρη απενεχοποίηση και οδηγεί τους αναγνώστες του στη λύτρωση που πιθανόν κι ο ίδιος να επιζητά μέσω της συγγραφής."

"μια αφοπλιστική ιστορία για όσους αναζητούν την ελευθερία τους μακριά από σκιές που αρνούνται να σβήσουν κι ένα έργο που ξεγυμνώνει την ανθρώπινη ψυχή λεπτεπίλεπτα κι αφοπλιστικά."

"Ο Αντρέα Μπαγιάνι, στο βιωματικό και βραβευμένο μυθιστόρημά του, ακτινογραφεί την ολοκληρωτική διάσταση της πατριαρχικής εξουσίας. […]επιστρατεύοντας τον «σκεπτόμενο μηχανισμό του μυθιστορήματος», ακτινογραφεί τους ίδιους τους γονείς; Του, έναν τυραννικό πατέρα που τρομοκρατεί για να τον αγαπήσουν και μια αόρατη μάνα που αποσύρεται από τη ζωή της για να την αντέξει."

– Γρηγόρης Μπέκος, Το Βήμα

"Ένα από τα δυνατά σημεία του μυθιστορήματος είναι ότι αποφεύγει το μελόδραμα. Ούτε καταφεύγει στο προφανές: τα χτυπήματα, τους καβγάδες. Δεν υπάρχουν φωνές σε αυτήν την ιστορία. Υπάρχει όμως μια υποβλητική ανησυχία, νιώθεις πως κάτι δεν πάει καλά... Η ανάγνωση του μόλις εκατόν πενήντα τριών σελίδων βιβλίου σε αφήνει με μια αίσθηση χαρμολύπης, και γιατί ο ήρωας απελευθερώθηκε -με πολύ κόστος όμως- αλλά και γιατί τελειώνει μια σπουδαία αναγνωστική εμπειρία."

"Ο Bajani μιλάει για το διαγενεακό τραύμα χωρίς εξάρσεις. Δεν προσπαθεί να εκβιάσει το συναίσθημα, όμως δεν είναι ψυχρός καταγραφέας μιας επίπονης κατάστασης. Συμμετέχει/απέχει, δικαιολογεί/κατακρίνει, φεύγει/επιστρέφει – μέχρι να προχωρήσει στην τελική ρήξη, σιωπηλά σχεδόν, και να απεκδυθεί την ιδιότητα του υιού σαν ένα ρούχο που ξεβάφει από τις απανωτές πλύσεις."

"Ένα στοχαστικό βιβλίο, σκληρό, εσωτερικό… που θίγει τη δυναμική της οικογένειας… Από τα βιβλία που κινδυνεύουν λιγότερο από την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς εμπεριέχουν κάποιο προσωπικό τραύμα· βαθύ υλικό ικανό να το σκαλίσει κάποιος."

"ένα από τα πιο πυκνά και εσωτερικά έργα της σύγχρονης ευρωπαϊκής πεζογραφίας. Πρόκειται για μια αφήγηση που δεν ενδιαφέρεται τόσο για τη δράση όσο για τη βιωματική ανασκαφή της μνήμης και τη δραματική διαδικασία της αυτονομίας από την οικογενειακή εξουσία."

"ο Μπαγιάνι δημιουργεί ένα έργο που λειτουργεί υπονομευτικά για τις αρχές της πατριαρχίας, ακόμα και αν αυτό δεν ήταν ο στόχος του. Απλώς και μόνο αναδεικνύοντας την οδύνη, την ντροπή, τη συναισθηματική αναπηρία που βιώνουν όλοι όσοι με οποιονδήποτε τρόπο εμπλέκονται σε μια κακοποιητική σχέση, ο Μπαγιάνι επιτυγχάνει να παραδώσει στους αναγνώστες ένα έργο που με τη δύναμη και το βάθος του προκαλεί στοχασμό μα και συγκίνηση – ένα λογοτεχνικό διαμάντι."

"Επώδυνη αναδρομή και λυτρωτική αναμέτρηση με το παρελθόν. Ακτινογραφία μιας οικογένειας που καιγόταν στα σκοτάδια της, στη σιωπή, στην υψηλή θερμοκρασία της χωρίς διάγνωση ψυχικής ασθένειας."

– Γιάννης Δρούγος, Το Ποντίκι

"Μυθιστόρημα που στοχάζεται πάνω στο οικογενειακό τραύμα, τη μνήμη και την απομάκρυνση, χωρίς να αναζητά το συναίσθημα, αλλά την ελευθερία του ήρωα από τα δεσμά της ύπαρξης."

– Φωτεινή Σίμου, ELLE